Yenidoğanı bilen çocuk doktoru

Gerek yok. Çocuğunuz ateşliyken rahat ve huzurlu uyuyorsa uyandırıp ateş düşürücü vermek yerine kıyafetlerini inceltip odayı serinletin. Ateşi düşürmek, çocuğu rahat ettirmek içindir; uyandırılan ve huzursuzlanan çocukta bu işe yaramaz.

Hekiminize danışmadan yapmayın. Farklı ateş düşürücüleri dönüşümlü kullanmak, hangi ilacın ne zaman verildiğinin karışmasına ve yanlışlıkla fazla ilaç verilmesine yol açabilir. Hangi ilacın kullanılacağını hekiminizle birlikte belirleyin.

Çünkü ateş bir savunma mekanizmasıdır. Ateş düştüğünde çocuk rahatlamış demektir; düşmüş ateşe karşı ilaç vermek gereksiz ilaçlamadır. İlaç, hekimin önerisiyle ve gerektiğinde verilir.

Yenidoğanda sarılık sık görülür ve çoğu zaman kendiliğinden geçer. Ancak erken doğmuş, doğum travması geçirmiş, annesiyle kan grubu uyuşmazlığı olan veya enfeksiyon geçiren bebeklerde risk daha yüksektir. Bebeğin emmesi azaldıysa, idrarı koyulaştıysa ya da karnında şişlik olduysa aynı gün hekime başvurulmalıdır. Bebek zor uyanıyor, emmeyi bırakıyor, tiz sesle ağlıyor ya da kasılıyorsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Yutulan mukus zararlı değildir; çocuklar zaten burnundan gelenleri sık sık yutar. Ancak sümüğü sık yutması burun tıkanıklığının belirtisi olabilir. Nefes alırken hırıltı, hızlı nefes, gündüz uykulaması ya da ateş varsa değerlendirme için hekime başvurulmalıdır.

Küçük çocuklarda koltuk altı ölçümü güvenilir kabul edilir; termometreyi koltuk altına yerleştirip sabit tutmak gerekir. Alın ve kulak bölgesi aletleri daha az güvenilirdir. Ateşi düşürmek için çocuğu soğuk suyla yıkamak ya da alkolle silmek doğru değildir; ölçümden sonra termometre temizlenir.

İkisini ayıran ilk işaret ateştir: soğuk algınlığında ateş görülebilir, alerjide beklenmez. Alerjide burun akıntısı genelde berrak, sulu ve kaşıntılıdır ve yakınmalar sık tekrarlar; soğuk algınlığında ise akıntı koyulaşabilir, halsizlik ve kas ağrısı eşlik edebilir. Öksürük özellikle gece ya da egzersiz sonrası artıyorsa astım açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Türkiye'de rutin aşı takvimi Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir ve çocuğun doğum tarihine göre uygulanır. Kayıt tutulan çocukların takvimi, düzenli muayenelerde birlikte kontrol edilir. Aşıya ilişkin sorularınızı hekiminize iletmeniz en doğrusudur.

Az sıvı almak, lifsiz beslenme, hareketsizlik ve düzensiz tuvalet alışkanlığı kabızlığın sık görülen nedenleridir; bol sıvı, meyve ve sebze, hareket ve düzenli bir tuvalet zamanı önlemeye yardımcı olur. Ancak dışkıda kan, kilo kaybı, karın şişliği, gaz çıkaramama veya doğumdan itibaren hiç dışkılamama varsa bu normal kabızlık değildir; mutlaka değerlendirme gerekir.

Önce uyku düzenini gözden geçirin: aynı saatte yatma, yatmadan önce sakin bir rutin, yatakta ekran olmaması ve karanlık, serin bir oda. Horlama, uykuda nefes durması ya da çocuğun terleyerek uyanması varsa bu, uykuda solunum yolunun daralmasının (tıkanıklığın) işareti olabilir ve değerlendirme gerektirir.